بلوک قلبی چیست؟
بلوک قلبی یک اختلال در سیستم الکتریکی قلب است که باعث میشود پیامهای الکتریکی از دهلیز به بطنها به درستی منتقل نشوند. این مسئله باعث کندی یا قطع ضربان قلب میشود و میتواند روی سلامت و رشد کودک تأثیر بگذارد.
مثلاً تصور کنید پیامرسانی در قلب کودک شما مثل ارسال پیامک است؛ اگر پیامها دیر برسند یا قطع شوند، قلب نمیتواند به موقع و منظم بزند.
چه زمانی و چرا بلوک قلبی در کودکان رخ میدهد؟
بلوک قلبی ممکن است به دو صورت در کودکان دیده شود:
۱. از هنگام تولد: در برخی نوزادان، بلوک قلبی از زمان تولد وجود دارد. این وضعیت میتواند به دلیل انتقال آنتیبادیهای خاص از مادر به جنین (در برخی بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس) رخ دهد.
۲. بعد از تولد: به دنبال جراحی قلب، عفونتهایی مانند اندوکاردیت یا بیماریهای التهابی ممکن است ایجاد شود. آسیب به گرههای الکتریکی قلب یا اثر برخی داروها نیز میتواند نقش داشته باشد.
انواع بلوک قلبی در کودکان
بلوک قلبی سه درجه اصلی دارد:
بلوک درجه اول: خفیفترین نوع است و اغلب بدون علامت است.
بلوک درجه دوم: پیامها گاهی قطع میشوند؛ ممکن است کودک دچار سرگیجه، خستگی یا غش شود.
بلوک درجه سوم (کامل): پیامها کاملاً قطع میشوند و ضربان قلب بسیار کند یا نامنظم است؛ این حالت جدی است و نیاز به درمان فوری دارد.
علائم بلوک قلبی در کودکان
علائم ممکن است بسته به شدت بلوک متفاوت باشد، اما معمولاً شامل موارد زیر است:
- خستگی و بیحالی
- سرگیجه و غش کردن
- تپش قلب نامنظم یا کند
- رنگ پریدگی یا آبی شدن پوست (سیانوز)
- مشکلات تنفسی و تغذیهای در نوزادان
مثال: اگر کودک شما هنگام بازی یا فعالیتهای روزمره زود خسته میشود یا گاهی بیهوش میشود، ممکن است نشانه بلوک قلبی باشد.
چنانچه سوال یا ابهامی در این خصوص دارید میتوانید از مشاوره تلفنی با پزشک فوق تخصص قلب اطفال کمک بگیرید.
چگونه بلوک قلبی تشخیص داده میشود؟
تشخیص با استفاده از نوار قلب (ECG) و در برخی موارد اکوکاردیوگرافی انجام میشود. گاهی بلوک قلبی حتی قبل از تولد با سونوگرافی تخصصی قابل شناسایی است.
درمان بلوک قلبی در کودکان
درمان بستگی به نوع و شدت بلوک دارد:
-
در بلوک درجه اول معمولاً نیاز به درمان خاصی نیست و کودک زندگی طبیعی دارد.
-
در بلوک درجه دوم و سوم، اغلب نیاز به کاشت دستگاه ضربانساز (پیسمیکر) است که ضربان قلب را تنظیم میکند.
-
داروهایی مانند آتروپین ممکن است در موارد خاص استفاده شود، اما اغلب درمان اصلی ضربانساز است.
مثال: ضربانساز مثل یک مدیر ترافیک برای قلب است که پیامها را به موقع و منظم به بخشهای مختلف قلب میرساند.
عوارض و خطرات بلوک قلبی در کودکان
در صورت عدم تشخیص یا درمان مناسب، بلوک قلبی میتواند منجر به:
- نارسایی قلبی
- کاهش اکسیژنرسانی به مغز
- ایست قلبی در موارد بسیار شدید
- اختلال در رشد جسمی و ذهنی کودک شود.
زندگی با بلوک قلبی: نکات مهم برای والدین
-
پیگیری منظم با پزشک قلب کودکان ضروری است.
-
به علائم خستگی، سرگیجه و تپش قلب توجه کنید و در صورت بروز سریعاً مراجعه کنید.
-
سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب و دوری از استرس به بهبود وضعیت کمک میکند.
سوالات متداول والدین درباره بلوک قلبی کودکان
۱. آیا بلوک قلبی همیشه نیاز به درمان دارد؟
خیر، بلوک درجه اول معمولاً نیازی به درمان ندارد، اما باید تحت نظر پزشک باشد.
۲. آیا ضربانساز برای کودکان ایمن است؟
بله، ضربانسازها با تکنولوژی پیشرفته و ایمنی بالا برای کودکان طراحی شدهاند و زندگی طبیعی را ممکن میکنند.
۳. آیا بلوک قلبی قابل پیشگیری است؟
بلوک قلبی مادرزادی معمولاً قابل پیشگیری نیست، اما تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند عوارض را کاهش دهد.
۴. آیا کودک مبتلا میتواند ورزش کند؟
بستگی به شدت بلوک دارد؛ پزشک بهترین راهنمایی را ارائه میدهد.
با آرزوی سلامتی برای شما و فرزند دلبندتان
دکتر ربابه رجبی فوق تخصص قلب اطفال در تهران
جهت تعیین وقت ملاقات با خانم دکتر رجبی با شماره ۰۹۳۸۹۳۶۲۷۱۹ تماس بگیرید.
