علت از حال رفتن ناگهانی نوزادان چیست؟

بیهوش شدن نوزادان، که در زبان عامیانه به آن «از حال رفتن» یا «غش کردن» نیز گفته می‌شود، یک وضعیت اورژانسی و نگران‌کننده است که نیاز به توجه فوری پزشکی دارد. این حالت زمانی رخ می‌دهد که نوزاد به طور ناگهانی هوشیاری خود را از دست می‌دهد و ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد.

علل بیهوشی ناگهانی نوزادان

بیهوش شدن نوزاد می‌تواند ناشی از عوامل متعددی باشد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• اختلالات تنفسی: مشکلاتی مانند انسداد راه هوایی یا عفونت‌های شدید تنفسی می‌توانند باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز و در نتیجه بیهوشی شوند.

• مشکلات قلبی: بیماری‌های مادرزادی قلب، آریتمی‌های ژنتیکی مانند سندروم طولانی یا کوتاه شدن QT، ضخیم شدن عضله قلب و بیماری های دریچه‌ای یا عروقی می‌توانند باعث کاهش ناگهانی جریان خون به مغز و بیهوشی شوند.

• عفونت‌ها و تب بالا: عفونت‌های شدید به ویژه در نوزادان می‌توانند باعث شوک و بیهوشی شوند.

• اختلالات مغزی و تشنج: تشنج‌های ناگهانی یا مشکلات نورولوژیک نیز از علل مهم بیهوشی هستند.
• واکنش‌های عصبی-عروقی (سنکوپ): در برخی موارد، نوزاد هنگام گریه کردن یا رنجش شدید دچار کاهش موقتی فشار خون و غش می‌شود که به آن سنکوپ گفته می‌شود.
• کم‌آبی بدن (Dehydration): رایج‌ترین دلیل در تابستان یا پس از فعالیت بدنی شدید.
• افت قند خون (Hypoglycemia): ممکن است کودک به دلیل عدم تغذیه صحیح یا دیابت دچار افت قند شود، که این مسئله یکی از شایع‌ترین علت های بیهوش شدن ناگهانی کودک است.
• اختلالات الکترولیت‌ها و کم‌خونی: کمبود مواد معدنی (مانند سدیم و پتاسیم) یا کمبود آهن که باعث رسیدن اکسیژن کم به مغز می‌شود.
• تغییرات هیجانی شدید: دیدن صحنه‌های ترسناک یا ایستادن طولانی مدت در یک وضعیت ثابت.

بررسی علل قلبی

هنگامی که صحبت از علت غش کردن ناگهانی کودک به میان می‌آید، پزشکان باید با دقت بالایی احتمال مسائل قلبی را بررسی کنند. در این موارد، غش کردن مستقیماً با عملکرد پمپاژ خون از قلب در ارتباط است:

• • • آریتمی‌های قلبی (Arrhythmias): اختلال در ضربان قلب است. اگر قلب بیش از حد کند (برادی‌کاردی) یا بیش از حد سریع (تاکی‌کاردی) بزند، خون کافی به مغز نمی‌رسد.
    • ناهنجاری‌های ساختاری قلب: نقص در دیواره‌های قلب یا دریچه‌ها که می‌تواند جریان خون را مختل کند.
    • سندرم‌های ژنتیکی قلبی: بیماری‌های ارثی که باعث تغییر در سیستم الکتریکی قلب می‌شوند.

علت از حال رفتن نوزاد هنگام گریه کردن

ریسه رفتن یا غش کردن نوزاد هنگام گریه شدید معمولاً به دلیل کاهش موقت اکسیژن‌رسانی به مغز است. این اتفاق ناشی از واکنش عصبی-عروقی است که در آن رگ‌های خونی گشاد شده و فشار خون کاهش می‌یابد. این پدیده معمولاً خطرناک نیست اما باید تحت نظر پزشک اطفال قرار گیرد تا از نبود مشکلات قلبی یا عصبی مطمئن شد.

چنانچه سوال یا ابهامی در این خصوص دارید میتوانید از مشاوره تلفنی با پزشک فوق تخصص قلب اطفال کمک بگیرید.

سنکوپ در کودکان چیست؟

سنکوپ یا همان غش کردن، به معنای از دست دادن ناگهانی و گذرا سطح هوشیاری است که به دلیل کاهش موقت جریان خون به مغز رخ می‌دهد. در کودکان، این اتفاق می‌تواند دلایل بسیار مختلفی داشته باشد، اما تشخیص تفاوت بین یک غش ساده و یک مسئله قلبی، حیاتی‌ترین بخش مدیریت سلامت کودک است.

علائم سنکوپ در کودکان 

قبل از اینکه افتادن کامل رخ دهد، معمولاً بدن کودک سیگنال‌هایی می‌فرستد. شناخت این علائم سنکوپ در کودکان می‌تواند از بروز آسیب‌های احتمالی جلوگیری کند. این علائم را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

۱. علائم قبل از غش کردن:

• • • تغییر رنگ پوست: رنگ‌پریدگی ناگهانی یا کدر شدن پوست (مثلاً کودک هنگام بازی ناگهان رنگ چهره‌اش خاکستری یا بسیار سفید می‌شود).
    • سرگیجه و گیجی: کودک ممکن است بگوید “اتاق دور سرم می‌چرخد”.
    • تغییرات بینایی: تار شدن دید یا دیدن نقاط سیاه در مقابل چشم.
    • احساس گرما یا تعریق سرد: عرق کردن ناگهانی پیشانی با وجود دمای معمولی محیط.
    • بی‌حالی و ضعف عضلانی: کودک ناگهان احساس می‌کند توان ایستادن ندارد و به دیوار تکیه می‌دهد.

۲. علائم حین و بعد از افتادن:

• • • از دست دادن هوشیاری: افتادن ناگهانی و عدم پاسخگویی به صدا یا لمس.

• • • • تشنج‌های کوتاه: گاهی در اثر کم شدن خون به مغز، بدن دچار لرزش می شود که نباید با صرع اشتباه شود.
      • سردرد یا حالت تهوع: بلافاصله پس از به هوش آمدن.

⚠️ نکته کلیدی برای والدین: اگر غش کردن کودک در حین فعالیت بدنی شدید یا بدون هیچ نشانه ای (ناگهانی و بدون سرگیجه) رخ داده باشد، احتمال علت قلبی بسیار بالا است و باید فوراً پیگیری شود.

والدین چه باید بکنند؟ راهنمای مراقبتی و پزشکی فوری

اگر شاهد یکی از علائم سنکوپ در کودکان یا افتادن ناگهانی فرزند خود بودید، آرامش خود را حفظ کنید و مواردی که در ادامه مطرح می شود را اجرا کنید:

اقدامات فوری در لحظه وقوع:
اگر کودک غش کرد، او را بلافاصله به پشت‌خم (خوابیده به پشت) روی سطحی صاف بخوابانید. اگر امکان دارد، پاهای او را کمی بالاتر از سطح بدن قرار دهید (حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر) تا خون بیشتری به سمت مغز هدایت شود. لباس‌های تنگ (مانند یقه پیراهن یا کمربند) را شل کنید تا تنفس راحت شود. هرگز سعی نکنید کودک را در حالت ایستاده یا نشسته نگه دارید، زیرا این کار خطر آسیب دیدگی ناشی از سقوط یا کاهش بیشتر جریان خون را افزایش می‌دهد. اگر کودک دچار استفراغ شد، او را به پهلو بخوابانید تا راه گلو باز بماند.

مراجعه به متخصص:
بعد از اینکه کودک به حالت عادی برگشت، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید. اگر غش کردن با تشنج، درد قفسه سینه یا در حین ورزش بوده است، مراجعه به اورژانس الزامی است. در شرایط عادی، باید به یک متخصص اطفال مراجعه کنید. با توجه به شک به مسائل قلبی، پزشک احتمالاً شما را به یک متخصص قلب کودکان ارجاع خواهد داد تا آزمایش‌هایی نظیر نوار قلب (ECG)، اکوکاردیوگرافی یا تست ورزش انجام شود.

تغذیه و پیشگیری:
در صورت بررسی توسط پزشک و اطمینان از عدم وجود بیماری قلبی، توجه به کم آبی بدن و نوشیدن آب کافی و مصرف وعده‌های غذایی منظم برای جلوگیری از افت قند خون، از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری در خانه است.
با آرزوی سلامتی برای شما و فرزند دلبندتان

دکتر ربابه رجبی فوق تخصص قلب اطفال در تهران

جهت تعیین وقت ملاقات حضوری با شماره ۰۹۳۸۹۳۶۲۷۱۹ تماس بگیرید.