تند تند نفس کشیدن نوزاد در خواب یکی از نگرانیهای شایع والدین است که میتواند ناشی از عوامل طبیعی یا مشکلات پزشکی مختلف باشد. شناخت دقیق علت این وضعیت به والدین کمک میکند تا در صورت نیاز سریعا اقدام کنند و سلامت نوزادشان را حفظ نمایند. در ادامه دلایل مهم و علمی این موضوع بررسی شده است.
علل تند تند نفس کشیدن نوزادان در خواب
تند تند نفس کشیدن نوزاد در خواب اغلب طبیعی است و به دلیل سیستم تنفسی نابالغ، حجم کوچک ریهها و نیاز بیشتر به اکسیژن رخ میدهد که با بزرگتر شدن نوزاد بهبود مییابد.
با این حال، علل زمینهای آن عبارتند از:
- تاکیپنه گذرای نوزادی (TTN) بهویژه در نوزادان سزارینی یا نارس
- عفونتهای تنفسی مثل برونشیت و ذاتالریه
- تجمع خلط در برونشهای کوچک
- آپنه خواب
- آسم
- نقایص مادرزادی قلب و ریه
- رفلاکس معده
- حساسیتهای آلرژیک
- ورود شیر یا مایعات به ریه
و علل موقتی غیرزمینهای تند تند نفس کشیدن نوزاد در خواب شامل موارد زیر است:
- گریه شدید
- گرمای بیشازحد
- پریشانی
- تغییرات دما و رطوبت محیط
این وضعیت که تاکیپنه نامیده میشود، معمولاً با تنفس شکمی همراه است، اما اگر علائم هشدار دهندهای مانند خسخس سینه، تنفس صدادار، انقباض شکم، بیحالی، تغییر رنگ پوست یا ضربان قلب نامنظم مشاهده شد، فوراً به پزشک متخصص قلب کودکان مراجعه کنید.
والدین گرامی، برای علت تند تند نفس کشیدن نوزاد در خواب نظارت دقیق داشته باشید و از درمانهای خانگی بدون تشخیص اجتناب کنید.
علل قلبی تند تند نفس کشیدن کودک در خواب
در مواردی، نقصهای ساختاری قلب نوزاد (بیماریهای قلبی مادرزادی) نیز میتوانند باعث تند تند نفس کشیدن نوزاد در خواب شوند.
این مشکل به دلیل کاهش کارایی قلب، کمبود اکسیژن در بدن و نارسایی قلبی رخ میدهد که بدن برای جبران، تنفس را سریعترمیکند.
نقصهای قلبی که علت تند تند نفس کشیدن کودک در خواب هستند شامل موارد زیر است :
- نقصهای سیانوتیک مانند تترالوژی فالوت که باعث حملات کمبود اکسیژن و توقف تنفس در خواب میشود.
- نقصهای قلبی که بدون ایجاد کبودی در بدن کودک باعث تنفس سریع بدون صدای غیرعادی قلب می شوند مانند: نقص دیواره بیندهلیزی بزرگ (ASD) یا تنگی شریان ریوی. سایر نقصها مانند مواردی که منجر به نارسایی قلبی یا اختلال گردش خون میشوند با علائمی مثل تنفس تند، صدای خسخس و کبودی لبها همراه هستند.
اگر این علائم دیده شد، فوراً به متخصص قلب کودکان مراجعه کنید و آزمایش اکوکاردیوگرافی انجام دهید.
علت احساس خفگی نوزاد در خواب
احساس خفگی نوزاد در خواب اغلب به دلایل زیر رخ میدهد:
- آپنه انسدادی (انسداد راه هوایی فوقانی)،
- آپنه مرکزی (ضعف سیگنالهای مغزی تنفس)
- رفلاکس معده
- عفونتهای تنفسی
- گرفتگی بینی
- آلرژی به گرد و غبار
- مسدود شدن بینی با شیر یا غذا
- خوابیدن به شکم
- نقصهای ساختاری مانند همنگیوم راه هوایی
- آسم
- اختلالات عصبی (مانند تشنج شبانه)
- سندرم داون
احساس خفگی کودک در خواب در نوزادان نارس شایعتر است.
همچنین، مشکلات ساختاری قلب و بیماریهای قلبی مادرزادی از علل جدی احساس خفگی نوزاد در خواب هستند، زیرا نقصهایی مانند تترالوژی فالوت یا نقصهای سیانوتیک باعث کاهش اکسیژن، هیپوکسی مداوم، آپنه مرکزی و اختلال گردش خون در خواب میشوند که خطر نارسایی قلبی را افزایش میدهد.
علائم شامل:
- توقف تنفس
- خسخس سینه
- کبودی لبها
- بیداری ناگهانی
علت بد نفس کشیدن کودک در خواب
علت بد نفس کشیدن کودک در خواب اغلب به آپنه خواب انسدادی برمیگردد که ناشی از انسداد موقت راه هوایی فوقانی به دلایل زیر است :
- بزرگی لوزهها و آدنوئیدها
- چاقی
- آلرژیهای تنفسی یا رینیت آلرژیک
که باعث خرخر، تنفس سخت، توقف کوتاه تنفس و بیداریهای مکرر میشود.
از علت های دیگر بد نفس کشیدن کودک در خواب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آسم شبانه
- رفلاکس معده
- عفونت های تنفسی
- انحراف تیغه بینی
- مشکلات ساختاری مانند شکاف کام
تمامی این موارد اکسیژنرسانی به بدن کودک را مختل کرده و تنفس را سخت میکنند.
در صورت مشاهده علائمی مانند عرق کردن زیاد، تقلا برای نفس کشیدن یا خواب ناآرام، مراجعه فوری به متخصص اطفال برای تشخیص ضروری است تا از عوارض قلبی-عروقی و کاهش تمرکز روزانه جلوگیری شود.
درمان سخت نفس کشیدن کودک در خواب
برای درمان سخت نفس کشیدن کودک در خواب، ابتدا باید علت اصلی تشخیص داده شود. در مواردی که لوزهها یا آدنوئیدها بزرگ هستند، ممکن است نیاز به جراحی باشد. در صورت وجود آلرژی، استفاده از داروهای ضد آلرژی و اجتناب از مواد تحریک کننده توصیه می شود. همچنین، کاهش وزن در کودکانی که اضافه وزن دارند و درمان رفلاکس معده و مری نیز موثر هستند.
در سایر موارد که علت های زمینه ای مانند عفونت تنفسی، آسم، بیماری مادرزادی قلبی و مشکلات ریوی موجب اختلال در خواب کودک هستند، مراجعه به پزشک متخصص و تشخیص علت ضروری است تا درمان به موقع صورت بگیرد و کیفیت زندگی کودک بهبود یابد.
برای نفس تنگی بچه چی خوبه ؟
استفاده از دستگاه بخور سرد یا مرطوبکننده هوا، تنظیم دمای مناسب اتاق خواب و حفظ رطوبت محیط میتواند به بهبود تنفس کودک در خواب کمک کند. همچنین، ایجاد یک روتین خواب منظم و مطمئن شدن از عدم وجود عوامل استرسزا در محیط خواب کودک نیز میتواند مفید باشد.
توصیههای نهایی
برای مدیریت و پیشگیری از تنگی تفس کودکان در خواب، توجه به وضعیت خواب و محیط اطراف آنها بسیار مهم است. در صورت مشاهده علائم نگرانکننده، بهتر است به پزشک متخصص اطفال مراجعه کرده و با تشخیص و درمان مناسب، کیفیت خواب و سلامتی کودک خود را بهبود بخشید.
با آرزوی سلامتی برای شما و فرزند دلبندتان
دکتر ربابه رجبی فوق تخصص قلب کودکان
جهت تعیین وقت ملاقات با خانم دکتر رجبی با شماره ۰۹۳۸۹۳۶۲۷۱۹ تماس بگیرید.
