بیماری کاوازاکی در کودکان نوعی بیماری التهابی نادر است که اغلب در کودکان زیر 5 سال بروز میکند. این بیماری باعث التهاب رگهای خونی در سراسر بدن شده و در صورت عدم درمان، میتواند به مشکلات قلبی جدی منجر شود.
علت اصلی بیماری کاوازاکی در کودکان هنوز به طور دقیق مشخص نیست، اما احتمالاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی، عفونی و سیستم دفاعی بدن در بروز آن نقش دارند.
علت بیماری کاوازاکی در کودکان
علت دقیق تب کاوازاکی مشخص نیست، اما محققان چندین فرضیه ارائه کردهاند:
۱. عوامل عفونی: احتمال دارد ویروسها یا باکتریها محرک این بیماری باشند.
۲. سیستم ایمنی بیشفعال: واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی به عفونتها.
۳. عوامل ژنتیکی: برخی کودکان ممکن است به دلیل ژنتیک مستعد این بیماری باشند.
علائم اصلی بیماری کاوازاکی در کودکان
بیماری کاوازاکی با تب بالای ۳۹ درجه سانتیگراد که حداقل پنج روز طول میکشد، آغاز میشود. علائم و نشانههای دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تب بالا و مداوم تب بیش از 5 روز که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهد
- بثورات پوستی در هر نقطه از بدن اما شدیدتر در ناحیه پوشک.
- قرمز شدن چشمها بدون وجود چرک و عفونت
- تورم و حساسیت غده لنفاوی در یک طرف گردن.
- ورم دست و پا همراه با قرمزی در کف دست و پا
- لبهای بسیار قرمز، متورم و ترکخورده
- زبان توتفرنگیمانند با نقاط قرمز
- تحریکپذیری و بیقراری شدید.
- پوسته پوسته شدن انگشتان دست و پا (معمولاً ۲ تا ۳ هفته پس از شروع تب)
توجه: علائم و نشانههای کلیدی بالا ممکن است همزمان وجود نداشته باشند. در برخی نوزادان بسیار کوچک، فقط چند مورد از این علائم ظاهر میشود.
علائم غیر اختصاصی دیگری مانند:
- استفراغ
- اسهال
- دلدرد
- سرفه
- آبریزش بینی
- سردرد
- درد و تورم مفاصل
نیز ممکن است وجود داشته باشد.
انواع بیماری کاوازاکی
تب کاوازاکی به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
۱. نوع حاد: همراه با علائم واضح که طی چند هفته بروز میکند.
۲. نوع مزمن یا عوارضی: در صورت عدم درمان، میتواند به مشکلات قلبی مانند آنوریسم عروق کرونر منجر شود.
شناسایی و تشخیص
تشخیص تب کاوازاکی معمولاً بالینی است و با بررسی علائم کودک توسط پزشک متخصص قلب اطفال انجام میشود. آزمایشهای تکمیلی شامل:
– آزمایش خون برای بررسی التهاب.
– آزمایش ادرار برای رد سایر عفونتها.
– اکو قلب برای ارزیابی عروق کرونر.
درمان تب کاوازاکی
درمان سریع این بیماری کاوازاکی در کودکان برای پیشگیری از عوارض قلبی ضروری است:
۱. ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIG): کاهش التهاب و جلوگیری از آسیب به قلب.
۲. آسپرین با دوز بالا: برای کاهش تب و التهاب استفاده میشود.
۳. کورتیکواستروئیدها: در موارد مقاوم به درمان.
۴. مراقبتهای قلبی طولانیمدت: در کودکانی که آسیب قلبی دیدهاند.
کودکانی که با بیماری کاوازاکی تشخیص داده میشوند، در بیمارستان بستری میشوند. داروی مورد استفاده برای درمان بیماری کاوازاکی در بیمارستان، ایمونوگلوبولین وریدی گاما (IVIG) نام دارد.
IVIG طی ۸ تا ۱۲ ساعت از طریق ورید تزریق میشود. کودکان حداقل ۲۴ ساعت پس از تکمیل دوز IVIG در بیمارستان میمانند تا اطمینان حاصل شود که تب بازنگشته و سایر علائم در حال بهبود است.
همچنین در مواقع لزوم و با تجویز پزشک آسپیرین نیز استفاده می شود تا خطر مشکلات قلبی کاهش یابد. (آسپیرین فقط باید تحت نظارت پزشک به کودکان خردسال داده شود، زیرا میتواند باعث سندرم رِیِ جدی کبدی شود.)
پس از ترخیص از بیمارستان
کودکانی که برای بیماری کاوازاکی درمان شدهاند، با دوز پایین آسپیرین خوراکی روزانه به مدت ۶ تا ۸ هفته از بیمارستان مرخص میشوند. در حین بهبودی، ممکن است کودک برای چند هفته خستهتر از حد معمول باشد یا به نظر “نرمال نباشد”.
در این شرایط استراحت بسیار اهمیت دارد. پس از ترخیص از بیمارستان پوسته پوسته شدن دست و پا در بیشتر کودکان رخ میدهد که جای نگرانی ندارد. اگر کودک تب کرد یا هر یک از علائم دیگر بیماری کاوازاکی بازگشت، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
ارزیابی بیشتر لازم است تا مشخص شود آیا کودک نیاز به بازگشت به بیمارستان دارد یا خیر.
برای بررسی تشکیل آنوریسمهای کرونری، نظارت دقیق بر کودکان مبتلا به بیماری کاوازاکی بسیار مهم است تا اطمینان حاصل شود که در حال بهبود هستند.
آنوریسم اغلب پس از دو هفته اول بیماری تشکیل میشوند، بنابراین کودکان باید ۲ هفته پس از شروع تب و دوباره ۶ تا ۸ هفته بعد توسط پزشک قلب اطفال معاینه شوند و آزمایش اکو قلب انجام دهند.
چنانچه پزشک در اکو قلب، آنوریسم کرونری یا هر چیز غیر طبیعی دیگر را مشاهده نماید، پیگیری و درمان تکمیلی را توصیه خواهد کرد.
عوارض در صورت عدم درمان
اگر بیماری کاوازاکی درمان نشود، میتواند منجر به بروز بیماری قلبی در کودکان مانند التهاب عروق خونی شود. این میتواند خطرناک باشد زیرا میتواند عروق کرونری (عروق خونی که خون را به عضله قلب میرسانند) را تحت تأثیر قرار دهد و باعث ایجاد آنوریسم شریان کرونری شود.
آنوریسم، گشاد شدن دیواره عروق خونی آسیبدیده و ضعیف شده است. خوشبختانه، درمان در ۱۰ روز اول بیماری خطر آنوریسم را به طور قابل توجهی کاهش میدهد. به همین دلیل، تشخیص بیماری کاوازاکی تا روز دهم بیماری بسیار مهم است. درمان باید هرچه زودتر آغاز شود.
سوالات پر تکرار
۱. آیا بیماری کاوازاکی در کودکان مسری است؟
خیر، این بیماری مسری نیست و نمیتواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود.
۲. آیا این بیماری بهطور کامل قابل درمان است؟
بله، با درمان سریع و مناسب، اکثر کودکان بهطور کامل بهبود مییابند.
۳. چه کودکانی بیشتر در معرض این بیماری هستند؟
کودکان زیر 5 سال و پسران بیشتر در معرض خطر هستند.
۴. آیا عوارض این بیماری دائمی است؟
در صورت درمان به موقع، عوارض بلندمدت بسیار نادر است.
در آخر
در این مطلب به صورت کلی به بررسی علل، علائم، و درمان تب کاوازاکی در کودکان پرداختیم. با توجه به اینکه شرایط سلامتی هر کودک متفاوت است، نمیتوان برای همه کودکان یک نسخه مشابه تجویز کرد اگر سوالی دارید یا نیاز به مشاوره بیشتری دارید، توصیه میکنیم با یک متخصص قلب کودکان مشورت کنید. برای آرامش خاطر خود و فرزندتان، از مراجعه به پزشک مجرب غافل نشوید.
با آرزوی سلامتی برای شما و فرزند دلبندتان
دکتر ربابه رجبی فوق تخصص قلب اطفال
جهت تعیین وقت ملاقات با خانم دکتر رجبی با شماره ۰۹۳۸۹۳۶۲۷۱۹ تماس بگیرید .
چنانچه سوالی دارید میتوانید مشاوره آنلاین دریافت کنید.
